سفرنامه نخجوان
سفر دوازدهم -شانردهم شهریور 1389 برابر با هفتم سپتامبر 2010
جمهوری خودمختار نخجوان بخشی ازجمهوری آذربایجان می باشد که مرکز آن شهر نخجوان است. شهر نخجوان ۱۲ کیلومتر مربع وسعت دارد و کل جمهوری از ۸ شهر، ۸ شهرستان و درحدود ۲۰۳ روستا تشکیل شده است.
در ۹ فوریه سال ۱۹۲۴ میلادی نخجوان به صورت جمهوری خودمختار تأسیس شد.این جمهوری دارای یک شهر مرکزی «نخجوان» و هشت بخش مرکزی «اردوباد، جلفا، بابک، شرور، شاهبوز،سدرك و كنگرلی» است. این جمهوری خودمختار درجنوب قفقاز و شمال رود ارس واقع شده و از شمال و مـشرق مــحدود بــه جــمهوری ارمنستان از جنوب محدود بــه ایران و از غرب محدود به ترکیه است. طول مرزهای این جمهوری با «جمهوری ارمنستان» ۲۲۴ کیلومتر، «جمهوری اسلامی ایران» ۱۶۳ کیلومتر و «جمهوری ترکیه» ۱۲ کیلومتر است.
مساحت این جمهوری خودمختار ۵۵۰۰ کیلومتر مربع و شمار اهالی آن در سال ۲۰۰۱ میلادی تقریباً بالغ بر ۴۰۰ هزار نفر تخمین زده شدهاست .
جاده ورودی به نخجوان
در واقع کشور ارمنستان مابین آذربایجان و نخجوان واقع شده است و بخاطر جنگ قره باغ بین ارمنستان و آذربایجان راه زمینی از طریق ارمنستان به آذربایجان بسته می باشد .
در واقع جمهوری نخجوان جز خاک ایران بوده است که به همراه دیگر بخشها بر اساس قرار داد ترکمنچای از ایران جدا شده است .
فعلا تنها راه زمینی بین نخجوان و آذربایجان از طریق مرز جلفای ایران به مرز بیله سوار واقع در اردبیل میسر می باشد.
جمهوری نخجوان و در کل آذربایجان با توجه به امکانات و تسهیلاتی که ایران در اختیار آنها قرار می دهد و همچنین لغو یک طرفه ویزا برای اتباع آذربایجان ، از ایران و ایرانی و بخصوص با مسیولین ایرانی زیاد خوب نیستند.
بعد از بازگشت از ارمنستان " ۱۶ شهریور ۱۳۸۹ " که حدود ساعت ۱۰ شب بوده است وارد شهر مرزی جلفا شدیم و از چند نفر برای چگونگی رفتن به جمهوری خود مختار نخجوان سوال کردیم و در پایان تصمیم گرفتیم به گمرک جلفا رفته تا اطلاع کافی بدست بیاوریم .
نقشه مسیر از جلفا تا نخجوان
گمرک جلفا برعکس گمرک کشور آذربایجان در مرز آستارا به صورت ۲۴ ساعته باز می باشد . از نگهبان گمرک سوالاتی را پرسیدیم که جوابشان چنین بوده است :
۱- فاصله مرز جلفا تا مرکز نخجوان حدود ۴۵ کیلو متر می باشد .
۲- ورود به نخجوان فقط با ویزایی که مهر بر روی پاسپورت می باشد و مجانی است .
۳-اگر با ماشین شخصی قصد سفر دارید علاوه بر مدارک مورد نیاز سفر خارجی نیاز به بیمه نامه نخجوان به مبلغ حدود ۳۰ دلار می باشد .
۴- مسافرت با ماشین های بنز قدیمی از مرز جلفا به مرکز نخجوان با کرایه نفری ۲ منات حدود ۲۶۰۰ تومان می باشد .
۵- پارکینک موجود در کنار گمرک با هزینه ۲۵۰۰ تومان هر ۲۴ ساعت می باشد .
لذا با این اطلاعات شب را در جلفا گذراندیم و تصمیم گرفتیم صبح بعد از صرف صبحانه با قرار دادن ماشین مان در پارکینگ به سوی نخجوان برویم .
صبح روز بعد "۱۷ شهریور " بعد از قرار دادن ماشین در پارکینگ روانه گمرک جلفا شدیم .ابتدا عوارض خروج ۱۱۵۰۰ تومانی را پرداخت نمودیم . " ۱۵۰۰ تومان مربوط به عوارض شهرداری جلفا است ."
بعد از مهر خروج خوردن پاسپورت ها از گمرک خارج شدیم و به سمت کمرگ نخجوان رفتیم که مرز بین دو گمرک پلی است تقریبا به طول ۷۰-۶۰ متر بر روی رود خانه ارس "آراز " که یک دروازه ای در وسط پل مرز را از هم جدا می کند .
نمایی از رود ارس - مرز بین ایران و نخجوان
در گمرک نخجوان برای اجازه ورود "ویزا " به صف شدیم ، ابتدا پاسپورت دوستم را بدون هیچ مشکلی مهر ورود زدند " چون متوجه ویزای ارمنستان در پاسپورت نشدند .
وقتیکه نوبتم شد مامور مربوطه با ورق زدن پاسپورتم ویزای ارمنستان را در آن دید نگاهی به من کرد و پرسید برای چی به ارمنستان رفتید . که در پاسخ گفتم بعنوان یک توریست . بعد شماره پاسپورتم را با یک لیستی که کنارش بود چک کرد و بعد پاسپورتم را به مامور زنی که کنارش بود داد و چیزی به ترکی به او گفت که متوجه نشدم و آن مامور بعد از گرفتن پاسپورتم تلفن را برداشت و به جایی زنگ زد و اسم و شماره پاسپورتم را اعلام کرد و سپس پاسپورتم را به همان مامور داد و بعد از ۴-۵ دقیقه معطلی ویزا که همان مهر ورود می باشد را زد و از گمرک خارج شدیم .
در بیرون گمرک ماشین های بنز قدیمی زیادی به صف منتظر مسافرند که اکثر مسافران هم اهل نخجوان هستند که در حال برگشتن هستند .به علت سطح پایین زندگی و گرانی معمولا لباس های ساخت ترکیه را به ایران می آورند و از فروش آن مایحتاج اولیه زندگی میخرند .
ما دو نفر به همراه دیگر مسافران با پرداخت نفری ۲ منات "۲۶۰۰ تومان " سوار ماشین شدیم که تا نخجوان تقریبا ۴۵ کیلو متر فاصله می باشد .اولین شهری که وارد شدیم شهر جلفا است که درمقایسه با جلفای ایران در حد یک روستا است .بیشتر این مسیر صحرایی است و مناطقی که قابل کشت می باشد مانند ارمنستان و آذربایجان مردم محصولات کشاورزی را کنار جاده برای فروش بساط میکنند .
.
در ابتدای ورود به شهر در اولین میدان آن مجسمه قهرمان آذری " کوراوغلو " شمشیر به دست سوار بر اسب قرار دارد و نشانه ورود به شهر نخجوان می باشد .
کوراوغلو قهرمان ملی آذربایجان
روزی که وارد شهر نخجوان شدیم ۱۷ شهریور ماه چه در ایران و چه در اینجا هوا فوق العاده گرم بود .
بعد از پیاده شدن از ماشین در ترمینال با یک تاکسی که معمولا کرایه تاکسی در اکثر مسیر ۲ منات در کل می باشد به یک مرکز خرید که هم برای رهایی از گرما و هم احیانا برای خرید رفتیم " بازار ۵۷ " دریغ از وسایل خنک کننده مانند کولر و حتی پنکه
خیابان اطراف ترمینال نخجوان
بعد از مدتی گشتن در دو بازار روبروی هم با پرداخت ۲ منات کرایه به تاکسی برای دیدن مرکز شهر به آنجا رفتیم .
مسجدی در نخجوان
بعد از گشتن در شهر برای رهایی از گرمای طاقت فرسا و احیانا خرید به یک مرکز خرید رفتیم که نسبتا خنک بود ولی قیمت اجناس از ایران کمی گرانتر بوده است و یکی دو ساعتی را هم در آنجا گذراندیم .
مرکز خرید در نخجوان
سپس به پیشنهاد یک راننده تاکسی قرار شد از محل اصحاب کهف و کشتی حضرت نوح ع دیدن نماییم که با توجه به گرما شدید هوا و خستگی سفر منصرف شدیم و به ترمینال برای برگشت به ایران رفتیم .
سپس با پرداخت نفری دو منات به جلفا برگشتیم و در بازارچه مرزی جلفا که اکثر اجناس ترک با قیمت مناسبی دارند ،خرید نمودیم .
پایان
بسیار سفر باید تا پخته شود خامی......